DÝYETÝSYEN SEVÝL NAS CAN*
Bahar geldi ama yorgunluðunu da getirmeyi ihmal etmedi. Halsizlik, bitkinlik, eklem aðrýlarý, dikkat eksikliði vb. yakýn çevremizdeki herkesin þikayeti. Beslenmenizde yapacaðýnýz bazý deðiþikliklerle bahar yorgunluðunu üzerinizden rahatça atabilirsiniz.
Mevsim dönüþümlerine baðlý olarak metabolizma ve hormonlar üzerinde görülebilen deðiþimler, bazý kiþilerde zihinsel ve bedensel farklýlýklara yol açabiliyor. Bahar ayýnýn geliþi kimimize enerji ve canlanma hissi verirken; kimimizde de halsizlik, yorgunluk hissi, eklem aðrýlarý, uykuya eðilim, mutsuzluk ve dikkat daðýlýmý gibi sýkýntýlara sebep olabiliyor. Ýþte size beslenmenizde yapacaðýnýz bazý deðiþikliklerle bahar yorgunluðunu üzerinizden rahatça atabilmeniz için birkaç basit tavsiye:

Bahar aylarýnda hangi vitaminlerin önemi artar?

* Baharda artan stresi azaltmak için B grubu vitaminleri yönünden zengin gýdalarý tüketmeliyiz. Tam tahýllý ekmekler, kuru baklagiller, yeþil yapraklý sebzeler, et ve süt ürünleri gibi...

* Antioksidan vitaminler vücudumuzun zararlý çevresel etkilere karþý koruyuculuðunu artýrýr. C vitamini, E vitamini, A vitamini, selenyum ve çinko, güçlü antioksidan özelliðe sahip vitaminlerdir.

* C vitamininden zengin besinler arasýnda maydanoz, biber, turunçgiller, soðan, kereviz, brokoli, çilek ve kiviyi sayabiliriz.

* A vitamininden zengin besinler þunlar: Balýk, yumurta sarýsý, kýrmýzý et, süt, yoðurt, havuç, kayýsý, tatlý kabak, kavun, þeftali, ýspanak, brokoli, tere, maydanoz, dereotu ve roka.

* E vitamininden zengin besinler: Bitkisel yaðlar, yaðlý tohumlar, yeþil yapraklý sebzeler, yumurta ve kepeði ayrýlmamýþ un.

* Selenyumdan zengin besinler: Balýk, deniz ürünleri, etler, tahýllar, yumurta, brokoli, lahana, kereviz, soðan-sarýmsak, mantar ve turp.

* Çinkodan zengin besinler: Etler, balýk, süt, peynir, yumurta, deniz ürünleri, yaðlý tohumlar, kuru baklagiller, kepekli tahýl ürünleri ve mantar.



--------------------------------------------------------------------------------

Gerekli vitaminleri almak dýþýnda beslenmemizde dikkat etmemiz gereken hususlar neler?

* Öðün sayýmýzý artýrmak, sindirim sistemimizin zorlanmamasý için çok önemlidir. Öðün aralarý 2,5-3 saat olmalý, uzun süre aç kalýnmamalý ve yemeðe birden yüklenilmemeli.

* Günlük sývý tüketiminin artýrýlmasý, baharda deðiþen hormonal ve çevresel etkilerin vücudumuzda yaratacaðý ödemi (þiþkinliði) azaltacaðýndan oldukça önemlidir. Günde 10-14 bardak arasý su tüketmeliyiz.

* Kola ve kahve gibi kafein içeriði yüksek içecekler ve alkol tüketimi, stresi ve vücuttaki ödemi artýracaðýndan uzak durulmasý gereken içeceklerdir. Onlarýn yerine su, az tuzlu ayran, yarým yaðlý süt ve taze sýkýlmýþ meyve sularýný tercih etmeliyiz.

* Aþýrý tuz tüketimi vücutta su birikimini ve yorgunluk hissini artýrabileceðinden, fazla tuz tüketiminden kaçýnmalýyýz.

* Hafif yürüyüþ ve sporlar hormonal dengeyi artýracaðý, metabolizmamýzýn hýzlanmasýnda ve ödemin atýlmasýnda faydalý olacaðý için mutlaka düzenli olarak yapýlmalýdýr.

* Aðýr karbonhidratlý ve yaðlý yiyecekler (hamur iþleri, þerbetli tatlýlar, fazla miktarda pilav, makarna, ekmek, kýzartma, kavurma vb.) tüketimi uyku ve yorgunluk halini artýracaðýndan ölçülü tüketilmelidir. Bunlarýn yerine kepekli ve tam tahýllý yiyecekler, sütlü tatlýlar, haþlama, fýrýn ve ýzgara tarzý yiyecekler tercih edilmelidir.


***


Bahar beslenmeyi nasýl etkiliyor?
Baharýn gelmesiyle birlikte birçoðumuz kilo verme telaþýna düþeriz. Kýsa sürede olaðanüstü etkili diyetleri, ilaçlarý veya bitkileri denemeye baþlarýz. Uzun zamanda alýnan kilolarý 1-2 ay içinde vermeye çalýþmak, bilinçsiz ve dengesiz diyetler uygulamak, saðlýðýmýz üzerinde zararlý etkilerinin yaný sýra, metabolizmada yavaþlamaya, baðýþýklýk sisteminin düþmesine, halsizlik, yorgunluk ve konsantrasyon bozukluðu gibi birçok sýkýntýyý yaþamamýza sebep olur.

Hangi yiyecekler yenilmeli?
Bahar aylarýndaki beslenmede dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri; besinleri mevsiminde, taze ve hormonsuz olarak yemektir. Meyvelerin geliþimi ve üremeleri için çok düþük dozlarda kullanýlan hormon içeren ilaçlar insan saðlýðýný fazla etkilemiyor. Ancak meyve ve sebzelerin hýzlý ve fazla büyümesi ve verimini artýrmak için yüksek dozlarda ve bilinçsizce kullanýlan hormon ilaçlarý saðlýðýmýzý riske sokabiliyor. O yüzden alýþveriþlerimizde mevsimine göre çýkan besinleri tercih etmeliyiz ve bunlarý taze olarak piþirip tüketmeliyiz.



--------------------------------------------------------------------------------

Meyve ve sebzelerin tazeliðinden nasýl emin olabiliriz?

Domates: Domates kesildiðinde içi fazlaca boþsa, meyvenin ucunda sivri çýkýntýlar varsa ve yuvarlak yapýsýndan farklý bir þekle sahipse, hormonlu olduðundan þüphelenebilirsiniz. Ayrýca hormonlu domatesler dik kesildiðinde ortasýnda beyaz ve sert bir tabaka olur.

Salatalýk: Þekilsiz, bir ucu kalýn, bir ucu incedir. Yan yana yapýþýk olmamasýna dikkat edin. Ýçleri adeta sünger gibi, çekirdek evi de koftur.

Biber: Aþýrý büyük ve etli görünür. Çekirdek etrafý boþ, etli kýsmý da domatesteki gibi beyaz ve serttir.

Patlýcan: Þekli bozuktur. Kenarýnda þiþlikler görülür. Yan yana yapýþýktýr. Etli kýsmý sünger gibi kof olur.



Patates: Þekilsiz ve yumrularý birbirine yapýþýktýr. Aþýrý gübre ve hormon kullanýlýrsa içinde kararmalar görülür.

Çilek: Aþýrý büyük, çift yapýþýk ve içleri boþtur.

Karpuz: Hormonlu karpuzlarýn çekirdek evleri boþtur. Yendiði zaman aþýrý niþasta kokusu verir.



*Medical Park Fatih Hastanesi beslenme ve Diyet Uzmaný

zaman cumartesi
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/