OKUL ÇAÃI ÇOCUKLARININ BESIN VE BESIN ÖGESI GEREKSINIMLERI

Vücudumuzun düzenli çalışması, hücrelerin yenilenmesi, kan yapımı, kemik yapımı, görme, ısınma gibi pek çok işlevin aksamadan yerine getirebilmesi için su, hava ve güneş yanında protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineral gibi pek çok besin ögesine gereksinimimiz vardır. Vücudumuz terle, solumayla, idrar ve dışkı ile su kaybeder. Kaybedilen suyun yerine konulması vücudun düzenli çalışması için son derece önemlidir. Vücudumuzu oluşturan bütün hücreler enerji elde edebilmek için oksijenden yararlanırlar. Oksijen yokluğunda oluşan olaylar sonunda vücutta istenmeyen madde yapımı artar. Vücudumuzda hayati önem taşıyan D vitaminin yapımı ancak güneş ışığı varlığında gerçekleştirilebilir. Bu nedenle bol su içmek, temiz hava solumak ve güneş ışınlarından yeterince yararlanabilmek sağlığımız için büyük önem taşır. Sağlığımız için önemli olan bir diğer unsur da besin ögeleri olarak tanımladığımız protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineralleri yeterli ve dengeli olarak tüketmektir. Besin ögelerinin kaynağı besinlerdir. Besinler, içlerinde bulunan besin ögeleri değerlerine göre dört ana grupta toplanırlar. Bu gruplarda bulunan besinler ve okul çağı çocuklarının bu gruplardan tüketmesi gereken besinler aşağıdaki gibi özetlenebilir:
I. Grup :Süt- Yoğurt- Peynir Grubu: Bu gurup vücudumuza özellikle kalsiyum, riboflavin ve protein sağlar. Bu gruptan günlük alınması gereken miktar en az İKİ SU BARDAÃIdır. Her gün iki su bardağı süt almak dengeli beslenmek için ilk koşuldur. Süt yerine aynı miktar yoğurt da yenebilir. Iki kibrit kutusu kadar beyaz peynir bir su bardağı sütle eşdeğerdedir. Bir öğün peynir, bir öğün süt veya yoğurt alınarak bu guruba olan ihtiyaç karşılanabilir.

DİKKAT. Okul çağı çocuklarının günde en az iki su bardağı SÜT ya da YOÃURT tüketmesi gerekir
Bu besinler, sağlıklı kemik gelişimi için elzem olan kalsiyum yönünden en zengin besinlerdir.
2. Grup :Et, Tavuk, Balık, Yumurta ve Kurubaklagiller Grubu: Bu gurup protein, B gurubu vitaminleri, demir ve çinko gibi mineralleri sağlar. Bu gruptan günde en az IKI PORSIYON almak gerekir. Bir öğün tavuk yendiğinde diğer öğün kuru fasulye, veya bir öğün yumurta yendiğinde diğer öğün et yenilmesi ile bu guruba olan ihtiyaç karşılanmış olur.

3. Grup : Sebze ve Meyva Grubu: Başta A vitamininin ön maddesi karoten ve C vitamini olmak üzere pek çok vitamin ve mineral bu guruptan sağlanır. Sebze ve meyva gurubundan günde en az ÜÇ PORSIYON alınması gerekir. Bir günde iki adet meyva ve bir salata yendiğinde yendiğinde bu guruba olan ihtiyaç karşılanmış olur. Sebze yemekleri de sıklıkla tüketilmelidir. Bu grupta tüketilecek besinlerin her gün en az bir tanesi taze olarak tüketilmelidir. Turunçgiller ve yeşil yapraklı sebzeler pek çok vitamin ve mineral yönünden zengin besinlerdir. Günde bir portakal tüketimi günlük C vitamini ihtiyacını karşılamak için yeterlidir.

4. Grup : Ekmek ve Tahıl Grubu: Bu grup niasin ve tiamin gibi B grubu vitaminlerini sağlar ve önemli bir enerji kaynağıdırlar. Bu gruptan günde 3-5 porsiyon almak yeterlidir. Her öğünde 1-2 dilim ekmek ve öğünlerden birinde pilav veya makarna yendiğinde bu gruba olan ihtiyaç karşılanmış olur.



Yukarıda belirtilen gurupların dışında kalan besinler ara sıra yenilebilecek besinlerdir. Bunlar şekerli ve yağlı besinlerdir. Pastalar, tatlılar, dondurmalar, kekler, cips ve benzeri besinler çok fazla tüketilmemesi gereken besinlerdir. Bu besinlerden çok tüketildiğinde şişmanlık oluşur ve şişmanlık pek çok hastalığa zemin hazırlar.

Okul çocuklarının tüketmeleri gereken besin ögeleri Tablo 1 de, bu besin ögelerinin karşılanabilmesi için tüketilmesi gereken besinler ve miktarları da Tablo 2 de gösterilmiştir:

Tablo1: Okul Çağı Çocuklarının Enerji ve Besn Ögeleri Gereksinimleri



Yaş (Yıl)Ağırlık (Kg) Enerji(Kkal) Protein(g) Kalsiyum(mg) Demir(mg) A vitamini(Mcg) ( I.U) B1(mg) B2(mg) Niasin(mg) C Vitamini(mg)
7-9 25 2100 42 500 10 800 2667 0.9 1.2 13.9 50
10-12E 32 2200 53 700 10 1150 3843 1.0 1.4 16.5 50
13-15 E 46 2600 76 700 15 1450 4834 1.2 1.5 19.2 50
16-19 E 60 2800 90 700 15 1500 5000 1.3 1.6 19.8 50
10-12 E 33 2000 53 700 10 1150 3834 0.9 1.3 15.2 50
13-15 K 48 2100 80 700 20 1450 4834 1.1 1.4 16.5 75
16-18 K 53 2150 75 700 20 1500 5000 0.9 1.3 15.2 60


Tablo 2: Okul Çağı Çocukların Besin Ögeleri İhtiyacını Karşılayacak Besin Miktarları

YAÃ (Yıl)
Besin grupları ve miktarı (g/gün)
7-9
10-12
13-15
16-18
10-12
13-15
16-18
1. Grup
Süt olarak toplam 500 500 500 500 500 500 500
Süt,yoğurt 350 350 350 350 350 350 350
Peynir 30 30 30 30 30 30 30
2. Grup Et, yum. Toplam 130 130 155 155 155 155 155
Et ve benzeri 50 65 100 60 60 100 100
Yumurta 50 25 15 15 25 25 25
3. Grup Sebze ve meyve toplam 350 400 400 500 400 400 500
Yeşil ve sarı 100 150 150 200 100 150 150
Diğer 250 250 250 300 250 250 350
4. Grup Ekmek 200 250 350 400 250 300 250
Pirinç, makarna vb 60 65 100 120 60 60 60
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/