BÝLÝYOR MUSUNUZ ???
• Yoðurdun yeþilimtýrak suyu vitamin B2 (riboflavin) açýsýndan çok zengindir. kesinlikle atýlmamalýdýr.

• Sütlü tatlýlarý piþirirken þekerin önceden eklenmesi protein deðerinin azalmasýna neden olur. Þeker, tatlýnýn indirilmesine yakýn eklenmelidir.

• Tarhana; yoðurt, un veya yarmanýn karýþtýrýlýp mayalandýrýlmasý ve kurutulmasý ile elde edilen çok deðerli bir besindir. Kurutma iþlemi güneþte yapýlýrsa vitamin B2, B6 ve folik asit deðerlerinde büyük ölçüde kayýp olur. Bu nedenle gölgede, üzeri ince bir bezle örtülerek veya fýrýnlarda kurutulmalýdýr. Fýrýnda kurutmak için tarhana küçük parçalar halinde fýrýn tepsilerine serilmeli, eðer fýrýn derecesi ayarlanamýyorsa fýrýnýn aðzý açýk olarak ýsý artýþý kontrol edilmelidir.

• Hazýr satýn alýnan yoðurtlarýn kaplarý boþaldýktan sonra atýlmalý, tekrar mayalama veya saklama için kullanýlmamalýdýr.

• Boþalan deterjan kaplarýnda süt, yoðurt, pekmez, turþu gibi besinler kesinlikle saklanmamalýdýr.

• Etler hemen tüketilmeyecekse bir seferde kullanýlacak miktarlarda kaplar içine konularak buzdolabý buzluklarýnda 1 hafta, derin dondurucularda 3-4 ay süre ile dondurularak saklanabilir.

• Dondurulmuþ etler çözdürüldükten sonra yeniden dondurulmamalýdýr. Çözülme iþi buzdolabýnýn alt rafýnda bekletilerek yapýlmalýdýr. Çözülmüþ besinler bekletilmeden piþirilmelidir.

• Etler zaten yað içerdiklerinden, et konan yemeklere yað eklenmemeli ve yaðda kýzartýlmamalýdýr.



• Halk arasýnda et suyunun et kadar besleyici olduðu yanlýþ inancý yaygýndýr. Halbuki etin zengin kaynak olduðu protein ve demir etin suyunda deðil, yapýsýnda yer alýr.

• Etler ýzgara edilirken damlayan su ile vitamin B2, B12 ve folik asit kaybý olur. Bu su bir kap içinde toplanabilir ve sos olarak kullanýlabilir. Tepside piþirme bu kaybý azaltýr ve etin daha yumuþak olmasýný saðlar.
• Etin çok yüksek sýcaklýktaki ýzgara üstüne konup veya aleve çok yakýn olarak tutularak piþirilmesi sýrasýnda saðlýk açýsýndan zararlý (kanser yapabilen) ögeler oluþur. Bu nedenle etler ýzgara edilirken et yüzeyinin ýsý kaynaðýndan en az 15 cm uzakta olmasý gerekir.

• Kýrýk, çatlak ve kirli yumurtalar satýn alýnmamalýdýr. Yumurta kullanýlmadan önce mutlaka yýkanmalý, ancak yýkandýktan hemen sonra kullanýlmalýdýr. Yumurtalarda sonradan alýnan enfeksiyonlarda özellikle kirli yumurtalarýn yýkanmasý rol oynar. Çünkü yýkama olayý yumurtanýn en dýþ tabakasýný ortadan kaldýrýr. Mikroplarýn yumurtaya geçiþi böylece açýlan ve geniþleyen porlardan olur.

• Yumurta çið olarak tüketilmemelidir. Sindirimi zordur, besin zehirlenmesi yapabilir ve B grubu vitaminlerinden biyotin adlý vitamin yararlý etkisini gösteremez.

• Yumurta en fazla 8-10 dakika süreyle haþlanmalýdýr. Uzun süre haþlanmýþ yumurtanýn sarýsý etrafýnda oluþan yeþil renk, besin deðerinin azaldýðýný gösterir.

• Çay ve kahvede bulunan bazý bileþenler yumurta ve diðer besinlerdeki demirin emilimini olumsuz etkiler Bu nedenle kansýzlýða meyilli, doðurganlýk dönemindeki kadýnlarýn ve çocuklarýn yemekle birlikte çay içmemeleri, çok arzu edilirse açýk ve limonla birlikte içmeleri gerekmektedir. Limon C vitamini içerdiðinden, çay ve kahvede bulunan bu bileþenlerin demir baðlayýcý etkisini azaltýr. Yemekten 1 saat sonra içilen çay ve kahvenin demir üzerine olumsuz etkisi gözlenmemiþtir.

• Kurubaklagiller piþirilmeden önce iyice yýkanmalýdýr. Kurubaklagillerin iyi piþirilmelerini saðlamak için ýslatma iþlemi yapýlabilir. Islatma suyunun dökülmesi besin kaybýna neden olmaz Ancak kurubaklagillerin haþlama sularýnýn dökülmesi besin deðerini azaltýr.

• Taze sebzeler önce ayýklanmalý, yýkanmalý sonra doðranmalý ve yeteri kadar su ile piþirilmelidir.

• Sebzelerin piþirilmesinde temel kural, doðranmadan önce içinde piþirileceði sýcak karýþýmýn hazýrlanmasýdýr. Bunun için öncelikle yað, soðan, salça karýþýmý ve gerekiyorsa su konur. Kaynayana kadar geçen sürede sebzeler doðratýlarak sýcak karýþýma kýsým kýsým eklenir ve piþirilir.

• Yeþil yapraklý sebzelerin su oraný çok yüksektir. Bu nedenle suyu koruyabilen derecelerde hiç su koymadan piþirilebilir. Sebze yemeðine ne kadar su konursa vitamin kaybý o kadar fazla olur.

• Sebzelerin haþlama suyu kesinlikle dökülmemelidir. Dökülürse suda eriyen vitaminlerin büyük bir kýsmý (vitamin C,B2,folik asit vb) suya geçtiði için, besin deðeri kaybý çok fazladýr. Yaprak ve kök kýsýmlarý ayný zamanda piþmeyen sebzelerin önce kök kýsýmlarý tencereye konmalý, daha sonra yapraklar eklenmelidir. Patates, pancar gibi köksüz sebzeler ise yýkandýktan sonra kaynar suya atýlarak kabuðu içinde piþirilmelidir. Patates haþlanmasýnda olduðu gibi burada dikkat edilecek en önemli nokta bunlarýn az suda piþirilmesi ve kaynama suyunun dökülmemesidir.

• Besinler piþirilirken soda eklenmesi alkali çözeltide dayanýksýz olan vitaminlerin yapýlarýnýn daha hýzlý bozulmasýna neden olurken; limon, sirke eklenmesi ise asit çözeltide duyarlý olanlarýn etkinliðini azaltýr. Piþirilirken yeþil sebzelerde yeþil rengin bozulmamasý için eklenen karbonat (yemek sodasý) B1, B2, B6, folik asit ve C vitamininde kayýplara neden olur. A vitaminin ön ögesi olan karoten kaynaðý sebzeler piþirilirken oluþan asidin etkisiyle vitamin kaybýna uðrarlar. Ayný þekilde yeþil ve sarý sebzelerden yapýlan salataya limon veya sirke eklenip bekletilirse A vitamini deðerinde azalma olur.

• Sebze özlerinin (sebze suyu) sebzenin kendisinden daha besleyici olduðu düþüncesi de yaygýn yanlýþ inançlardan biridir. Üstelik bir bardak sebze suyu elde etmek için harcanan sebze miktarý, hazýrlamak için harcanan zaman ve enerji karþýlýðýnda, sebzenin kendisinin çið olarak (salata ve söðüþ) yenmesiyle elde edilecek besin öðeleri aynen alýnmýþ olacaktýr. Bunun yanýsýra çiðneme sürecinin diþler ve diþ etleri için yararý da unutulmamalýdýr. Ayrýca sebzelerin selüloz içerdikleri de barsaklarýn normal çalýþmasýný saðlar.

• Dondurulmuþ sebzeler içerdikleri besin öðelerini maksimum oranda korumak için piþirilmeden önce kesinlikle çözündürülmemelidir.

• Meyveler kesilip suyu sýkýldýktan sonra beklerse besin deðeri kaybý artar. Sýkýlmýþ meyve suyu buzdolabýnda bile bekletilirse vitamini azalýr.

• Kapaklarý dýþa dönük konserveler saðlýk için son derece tehlikelidir. Zehirlenmelere yol açabilir. Kesinlikle tüketilmemelidir. Konservelerin suyunun dökülmesi ise vitamin deðerini azaltýr.

• Dýþ kepeði biraz ayrýlmýþ fakat özü ve iç kepeði ayrýlmamýþ undan mayalandýrýlarak yapýlan ekmeði tüketmek gerekir. Bu ekmeðin besleyici deðeri, beyaz undan yapýlan ekmekten daha fazladýr. Ayrýca mayalý ekmeðin besin deðeri mayasýzlardan yüksektir. Yine ekmek, çörek, kurabiye yapmak için hamurun mayalandýrýlmasý besleyici deðerini artýrýr.

• Ekmek 2 günden daha uzun süre bekleyecekse buzlukta donmuþ olarak bekletilir.

• Bayat ekmekler su buharýna tutularak yeniden taze hale getirilebilir. Bunun için tencerede kaynayan, su üzerine kevgir konur, üzerine ekmekler yerleþtirilir ve üzerleri bir kapak ile örtülür ve ekmekler birkaç dakika buharda tutulur. Böylece kaybettiði suyu yeniden kazanan ekmek taze görünümünü elde eder.

• Makarna, eriþte vb. besinlerin kaynama sularýnýn dökülmesi besin deðerini azaltýr. Bu nedenle çekeceði kadar su konarak pilav gibi piþirilmelidir.

• Unun, ayrýca pilav ve dolma yaparken þehriye ve pirincin pembeleþinceye kadar kavrulmasý protein kaybýna neden olur.
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/