DİYABETES MELLİTUS (ÃEKER HASTALIÃI)

Diyabet hastalığı, pankreastan salgılanan insülin hormonunun yetersizliği veya yokluğu sonucu kandaki şeker miktarının artmasıdır. Bugün dünyada 177 milyon insan diyabetlidir. Bu sayının 2030 yılına kadar 370 milyona ulaşacağı tahmin edilmektedir. Bu artışın başlıca nedenleri olarak nüfus artışı, yaşlanma, sağlıksız diyetler, şişmanlık ve sedanter bir yaşam tarzı gösterilmektedir.



Diyabet iki şekilde sınıflandırılmaktadır. Bunlar;

1. İnsüline bağımlı diyabet (Tip I): Pankreastan salgılanan insülin hormonu hiç yoktur veya etkisizdir. Bu nedenle hastaya insülin ilaç olarak enjekte edilir. Bu tip diyabet daha çok çocuklarda ve adolesanlarda görülür. Ancak yaşamın daha sonraki dönemlerinde de ortaya çıkabilmektedir.
2. İnsüline bağımlı olmayan diyabet (Tip II): Çeşitli nedenlere bağlı olarak insülin hormonunun pankreastan yeterli düzeyde salgılanmaması sonucu oluşur. Genellikle yetişkinlerde görülen tip diyabettir. Ancak son yıllarda çocuklarda ve adolesanlarda da artan bir şekilde görüldüğü rapor edilmektedir.

Diabetes mellitus oluşumunu etkileyen etmenler
• Kalıtım
• Enfeksiyon hastalıkları
• Gebelik ve sık doğumlar
• Stres
• Bazı ilaçlar (diüretikler, kortikostreoidler vb)
• Alkol
• Yaş (40 yaş üzeri)
• Yüksek kan basıncı
• Hormonal bozukluklar
• Ãişmanlık
• Fiziksel ve psikolojik travmalar
• Bazı pankreas hastalıkları
• Diyetin saf şeker miktarının yüksek olması (çay şekeri, bal, reçel, pekmez vb)
• Yetersiz posa tüketimidir (kurubaklagil, sebze ve meyve gibi besinlerin yetersiz tüketilmesi).

Diabetes mellitusun neden olduğu sağlık sorunları

• Hiperglisemi
• Hipoglisemi
• Koma
• Kalp damar hastalıkları
• Böbrek bozuklukları
• Körlükle sonuçlabilen göz sorunları
• Katarakt
• Sık enfeksiyonlar
• Yara iyileşmesinde gecikme
• His kaybı
• Felç (inme)
• Ayaklarda yaralar
• Büyüme geriliği
• Ölü ve düşük doğum riski
• Cinsel sorunlardır.

Diyabet yaşam boyu süren bir hastalıktır ve tedavisinde temel unsur diyet tedavisidir. Diyet tedavisinde, her hastanın besin gereksinimleri, beslenme alışkanlıkları ve sosyo ekonomik durumları birbirinden farklı olduğu için her diyabetlinin diyeti kendisine özgü olarak hazırlanmalıdır. Diyet tedavisi yanında, diyabetin kontrol altına alınmasında insülin ve/veya ilaç ile düzenli fiziksel aktivite birbirini tamamlayan üç önemli etmendir. Bunların herhangi birinin aksatılması diyabete bağlı sağlık sorunlarının ortaya çıkışını hızlandırır. Bu nedenlerle diyabetin önlenmesi ve tedavisinde birincil önlem, sağlıklı bir diyet ve düzenli fiziksel aktivite, ikincil önlem ise, erken tanı ve iyi tedavidir.

Diyabet hastalarının dikkat etmeleri gereken ilkeler

• Yeterli ve dengeli beslenmeye özen gösterilmelidir.
• İdeal vücut ağırlığınızı korunmalıdır.
• Öğün atlanmamalı. Yemekler zamanında ve önerilen miktarda tüketilmelidir.
• İnsülin ve/veya ilaçları zamanında kullanmaya özen gösterilmelidir.
• Önerilen fiziksel aktivite düzenli olarak yapılmalıdır.
• Pişirme yöntemlerine dikkat edilmelidir. Haşlama, ızgara, fırında pişirme yöntemleri tercih edilmelidir.
• Beslenmede posalı besinler tercih edilmelidir (Kurubaklagiller, meyve, sebze, kepekli ekmek gibi).
• Sıvı yağlar tercih edilmelidir.
• Alkol kan şekerinde düzensizliklere neden olabileceğinden, kullanılmamalı veya kullanmadan önce diyetisyene veya doktora danışılmalıdır.
• Diyabetin neden olabileceği sağlık sorunlarını önlemek için kesinlikle sigara içilmemelidir.
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/