DÝÞ ÇÜRÜKLERÝ



Diþ çürükleri ve diþeti hastalýklarý dünyada yaygýn olarak görülen önemli bir halk saðlýðý sorunudur. Ülkemizde yapýlþan çalýþmalar 12 yaþ grubu 100 çocuktan 61’inde çürük diþ olduðunu göstermektedir. Diþ çürüðü çocuklarda önemli bir sorundur. Þeker ve þekerli besinlerin fazla ve sýk tüketimi, diþ bakýmýnýn yapýlmamasý, diþin büyüme ve olgunlaþmasý döneminde süt ve ürünlerinin, sebze ve meyvelerin yeterince tüketilmemesi, sularda flor eksikliðine baðlý olarak görülmektedir.

Diþ geliþiminde beslenme etmenleri

Bebeðin ilk diþ geliþimi gebeliðin 2.-3. ayýnda baþlar ve kalýcý diþler doðumdan birkaç ay önce oluþur. Bu nedenle annenin beslenmesi bebeðin saðlýklý diþ oluþumunda önemli bir etkendir. Protein, C, A, D vitaminleri, kalsiyum, fosfor ve flor diþin oluþumu ve geliþiminde önem taþýyan besin ögeleridir.

Diþ çürükleri, aðýzda mikroorganizmalarýn asit oluþturmasý ve diþin minesinde mineral kaybý ile oluþur. Diþ çürüðünün oluþumunda beslenme ve diþ bakýmý büyük önem taþýmaktadýr.

Besin ve içecekle fermente olabilecek karbonhidrat alýmý ile aðýzda asitler oluþur. Bu durumda diþ mineralini eritmeye baþlar. Kolalý içecekle bu açýdan beslenmede olumsuzluk edenlerinden birisidir.

Diþin ve tükrüðün bileþimi diþ çürüðüne direnci arttýrýcý rol oynar.
• Özellikle diþin flor ve kalsiyum içeriði önemlidir. Flor, diþin çürüðe karþý dayanýklýlýðýný arttýrýr. Kalsiyum ve fosforla birlikte dayanýklýlýðý saðlar. Tükrükte bulunan flor plak asitlerinin etkisini ortadan kaldýrýr ve tekrar mineralleþmeyi saðlar. Flor vücuda genellikle içme suyu ile saðlanýr. Sudaki flor miktarý 0.7-1.2 mg/L veya milyonda 1 kýsým olmalýdýr. Çay da flor içerir. Ancak bebek ve çocuklarýn beslenmesinde çayýn kullanýlmamalýdýr.
• Tükrük ve tükrüðün bileþimi de diþ çürüðü oluþumunda önem taþýr. Tükrük asit oluþumunu, diþ yüzeyinde bakteri üremesini engeller, besin artýklarýnýn temizlenmesini saðlar, içerdiði kalsiyum, fosfor ve flor iyonlarý diþ minesinin tekrar kemikleþmesini saðlar. Çiðneme iþlemi tükrük salgýsýný arttýrýr.

Diþeti hastalýklarý: Kýrkbeþ yaþýn üzerindeki yetiþkinlerin yarýsýnda diþeti hastalýklarý görülmektedir. Nedeni ise aðýzda plak oluþumudur. Plak oluþumu sonucu tartar veya taþ oluþumu görülür. Diþetinde enfeksiyon oluþumu sonucu peridontal hastalýklar görülür. Yaþ, yanlýþ yöntemle diþ fýrçalama, diþin travmatik bozukluðu da önemli etkenlerdir. Tükrük salgýsýnýn yetersizliði önemli bir etkendir. Yaþlýlarda tükrük salgýsý azalýr, aðýz kurur ve besin alýmý azalýr, kötü beslenme sorunu ortaya çýkar.
Sonuç olarak;
• Diþler düzenli olarak florlu diþ macunlarý ile fýrçalanmalýdýr.
• Çocuklarda flor uygulamasý yapýlmalýdýr.
• Þeker, yemek aralarýnda deðil, yemekle birlikte tüketilmemelidir. Mümkün olduðunca þeker tüketiminden kaçýnýlmalýdýr.
• Yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmelidir.
• Anne sütü desteklenmelidir.
• Aðýz ve diþ saðlýðý konusunda yaygýn ve sürekli eðitim verilmelidir.
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/