PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİÃİ

Hızlı büyüme ve gelişmenin olduğu çocukluk döneminde yeterli enerji, protein ve diğer besin ögelerinin vücuda alımı yaşamsal önem taşır. Çocuklarda yeterli enerji alımının göstergesi vücut ağırlığında artıştır. Büyüme ve gelişme için yeterli protein alımı da büyük önem taşır. Eğer çocuk çeşitli türdeki besinlerle beslenir ise protein yeterli miktarda ve kalitede vücuda sağlanabilir.

Yağların ve karbonhidratların başlıca görevleri vücuda enerji sağlamaktır. Bu enerji organ ve sistemlerin çalışması, büyüme-gelişme, fiziksel hareketleri yapabilme ve vücut ısısını sağlamak için gereklidir. Proteinler ise yeni dokuların yapımında, eskiyen dokuların onarımında görev alırlar. Böylece büyüme ve gelişme ve özellikle de vücudun bağışıklık sistemi sağlanmış ve korunmuş olur. Yağların, karbonhidrat ve proteinlerin organizmada bu görevlerini yerine getirebilmesi için ise aracı diğer besin ögelerine ihtiyaç vardır. Bunlar vitaminler, madensel maddeler ve sudur. Görüldüğü gibi besin ögeleri arasında bir denge söz konusudur. Herhangi birinin yetersiz tüketimi bu dengeyi bozar ve insan vücudunda istenmeyen değişiklikleri oluşturur. Bu değişiklikler fiziksel büyümeyi (boy ve ağırlık vb) ve zihinsel gelişmeyi engellediği gibi vücudun savunma sisteminin gelişmesini de engeller. İshal, solunum yolu hastalıkları ve çocukluk çağında sıklıkla izlenen diğer ateşli hastalıkların oluşması ve ağır seyretmesinin nedeni temelde beslenme yetersizliğinin, bozukluğunun olmasıdır. Bu duruma protein enerji yetersizliği sorunu denmektedir.

Protein enerji malnütrisyonu gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin yaygın çocuk sağlığı sorunudur. Beslenme yetersizliğinin yanı sıra iyi olmayan çevre koşullarının da etkisi ile her yıl dünyada milyonlarca çocuk ölmektedir.


Yetersiz ve dengesiz beslenen bebek ve çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği görülür, bebek ölümleri artar. Bu durumda diyetle alınan enerji, protein, vitamin ve mineraller yetersizdir.

Protein-enerji yetersizliği sorununun temel nedenleri:

• Bebek doğar doğmaz anne sütüne ilk bir saat içinde başlanmaması,
• Bebeğe ilk 6 ay içerisinde sadece anne sütünün verilmemesi,
• Altıncı aydan sonra uygun, yeterli miktarda ve sağlıklı (temiz ve güvenilir) tamamlayıcı besinlere başlanmaması ve tamamlayıcı besinlerle birlikte emzirmenin 2 yaşına kadar sürdürülmemesi
• Tamamlayıcı besinin miktarının az olması, kalitesinin uygun olmaması (yemek suyu ve ekmek, şekerli çay ve ekmek, şekerli çay ve bisküvi vb besinlerin verilmesi),
• Ailenin çocuk bakımı ve beslenmesi konusunda bilgi yetersizliği,
• Aile kalabalıklığı ve annenin sık doğum yapması, iki bebek arası sürenin 2 yıldan az olması,
• Ekonomik güçsüzlük,
• Yetersiz ve dengesiz beslenme sonucu vücut direncinin azalması sonucu sık hastalanma ve yeterli besin alamamadır.

Protein- enerji yetersizliğinde görülen sorunlar

• Büyüme geriliği görülür. Çocuğun yaşına göre boy uzunluğu kısadır (bodurdur), zayıftır, düşük vücut ağırlığına sahiptir.
• Çocuğun görünümü sağlıklı değildir Bazen bir deri bir kemik görünümündedir. Çocuklarda kas ve deri altı yağ dokusu azalır, “yaşlı adam” görünümü vardır. Saçlar ince, seyrek, cansız ve kurudur. Cilt ince, kıvrımlı, gevşek ve adeta vücuda bol görünümündedir.
• Yetersiz ve dengesiz beslenme sonucu vücut direncinin azalması sonucu hastalıklara sık yakalanma olasılığı artar, hastalıklar uzun sürer ve ağır seyreder.
• İshaller sık görülür.
• Çocuklarda zeka gelişimi etkilenir,
• Bebek ve çocuk ölümleri artar.

Protein ve enerji yetersizliği sorunun önlenmesi

• Bebeğe anne sütünün 6 ay süre ile tek başına verilmesi (bebeğe su dahil hiçbir besinin verilmemesi),
• Tamamlayıcı besinlere 6. aydan sonra başlanması, verilen tamamlayıcı besinlerin yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlayacak besinler olması,
• Besinlerin hazırlanması, saklanması ve bebeğe yedirilmesinde uygun sağlık koşullarına ve temizliğe dikkat edilmesi,
• Bebeğin büyümesinin izlenmesi gerekmektedir.
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/