DÝLEK GÜRAY
Oruca baþlamaya niyet etmeden ‘Ramazan piyasasý’ çoktan oluþtu bile. Bu sene günlerin uzun olmasý ve yaz sýcaklarýnýn devam etmesi diyet sektörünü harekete geçirdi. Tokluk hissi veren ilaç ve bantlar birer ikiþer sunuluyor piyasaya. Peki ama bunlarý kullanmak ne kadar doðru?
Eskiden tiryakiler Ramazan ayýnda afyonu macun haline getirir, mercimek büyüklüðünde toplar yapýp kâðýtlara sarar, sonra da her sahurda iki üç tane yutarmýþ. Kâðýt, mide özsuyunda eriyince macun midede daðýlýr ve uzun süre keyif vermeye devam edermiþ. Geçmiþten bu örnekle harekete geçen pek çok kiþi, þimdilerde Ramazan’da oruç tutmanýn kolay yollarýný arýyor. Tokluk bandý bu ürünler arasýnda en revaçta olaný. Diðeri ise elma lifinden yapýlan hap þeklindeki ürün. Bu ürün sahurda yutuluyor, öðle saatlerinde lif giderek mideyi kapsýyor ve açlýk hissi uyandýrmýyor. Bu elma lifi aðýrlýklý ürünler suyla içildiðinde mide çemberinde bir jel oluþturup uzun süre tokluk hissi veriyor, bazýlarýnýn içeriðinde açlýk kan þekerini düzenleyici ve baðýrsaklarý hareketlendirici maddeler bulunuyor.
Daha oruca niyet etmeye baþlamadan ‘Ramazan piyasasý’ çoktan oluþtu bile. Bu sene günlerin uzun olmasý ve yaz sýcaklarýnýn devam etmesinin, oruçlu insanlarý epey zorlayacaðý tahmin edilirken diyet sektörü iþin içine hemen giriverdi. Eczaneler arka arkaya bu ürünlerin sipariþlerini verirken tam bir satýþ stratejisi izliyorlar. Önce binbir türlü tokluk hissi veren ilaç ve bant sunuluyor önünüze, sonra da ‘boyunuzu kilonuzu, yað durumunuzu bir ölçelim, bilmem ne testi yapalým sonra da size uygun ürünü verelim’ diyorlar. Fiyatlar ise öyle tahmin ettiðiniz gibi 5-10 YTL deðil; 50 YTL’den baþlayýp 180 YTL’ye kadar çýkýyor. Kimi bantlarý her gün deðiþtirmeniz gerekiyor, kimisini uzun süre kullanabiliyorsunuz. Yüzde 100 doðal bileþimi olduðu söylenen ürünler genelde omuza yapýþtýrýlýyor ve gün boyunca emilip kana karýþýyor. Ýlaçlarýn ise her gün kullanýlmasý tavsiye ediliyor.
Bazýlarý da ‘hazýr Ramazan’da oruç tutuyorken fazla kilolarýmdan da kurtulayým’ anlayýþý içinde. Ama tabiî ki iþin aslý öyle deðil. Çünkü uzmanlara göre Ramazan, asla bir diyet uygulama ayý deðil. Üstelik ‘tok tutan’ ürünleri kullanmanýn Ýslami açýdan bir sakýncasý olup olmadýðý, açlýk hissetmemek için bu bantlarý ve ilaçlarý kullanan kiþilerin oruçlarýnýn kabul olup olmadýðý tartýþmalarý epeydir gündemde. Hatta Diyanet Ýþleri Baþkanlýðý’nýn ‘Alo Fetva’ hattýna en çok sorulan sorular arasýnda ‘Tok tutan bant oruç bozar mý? Oruca hile karýþmýþ olur mu?’ sorularý yer alýyor. Hal böyle olunca iþin içine hemen ilahiyatçýlar giriyor. Ýslam hukuku profesörü Hayrettin Karaman’a göre, daha az açlýk hissetmek için bu bantlarý ve haplarý kullanmakta herhangi bir sakýnca yok. Üstelik bu ürünleri kullananlar hiç açlýk ve susuzluk hissetmeseler bile oruç tutmuþ olurlar. Ancak orucun mana ve hikmetinden bazý unsurlar eksik kalýr. Marmara Üniversitesi Ýlahiyat Fakültesi Ýslam Hukuku Öðretim Üyesi Vecdi Akyüz’e göre ise saðlýklý insanlarýn bu tür þeyleri kullanmasý kesinlikle doðru deðil. Çünkü oruç ibadetinin nefis terbiyesi, aç insanýn halinden anlamak gibi insana kazandýrmak istediði bazý özellikler var. Akyüz de týpký Karaman gibi bu bantlarý takan kiþilerin oruçlarýnýn bozulmayacaðýný, ama oruçlarýný sakatlayacaðýný ve Ramazan’ýn hikmetinden faydalanamayacaðýný düþünüyor.



‘Tok tutan bant’ oruç bozar mý?
Anlaþýldýðý üzere Ýslam hukuku hocalarý normal kiþilerin bu ürünleri takmasýný pek hoþ karþýlamýyorlar. Ancak oruç tutamayacak kadar bünyesi zayýf olan kiþilerin oruç tutmasýna da vesile olacaksa kullanýlmasýnda sakýnca görmüyorlar. Çünkü ilahiyatçýlara göre doðrudan oruç tutma; orucu kazaya býrakma ya da fidye verme durumlarýyla asla ayný deðil. Þayet bu kiþilerin oruç tutmasýna destek saðlýyorsa kullanýlabilir. Ayrýca hamile bayanlarýn, süt veren annelerin, ergenlik çaðýndaki gençlerin, iyota karþý hassasiyeti olanlarýn, yüksek tansiyon, tiroit ve diyabet gibi rahatsýzlýklarý olanlarýn bu ürünleri kullanmasý kesinlikle önerilmiyor. Aile hekimliði uzmaný Dr. Ender Saraç, tokluk hissi veren ürünler beynin kimyasýný bozduðu için hiç kimseye önermiyor. Saraç, geçtiðimiz yýllarda bu tür ilaçlarýn ciddi sýkýntýlar oluþturduðunun da altýný çiziyor. Peki bütün bunlar bir yana bu sýcakta saatlerce yemek yemeden açlýk ve susuzluðun üstesinden nasýl geleceðiz? Ýþte burada da devreye beslenme uzmanlarý giriyor. Saðlýklý beslenme ve diyet uzmaný Taylan Kümeli’ye göre, Ramazan’da 4 öðünlük bir beslenme programý takip edilmeli. Bunun bir tanesi kahvaltý olarak düþünülen sahur. Ýftar ikiye bölünmeli. Birinci kýsýmda kan þekerini çabuk etkilemekten kaçýnacak besinler tüketilmeli ve öðle yemeði mantýðýnda olmalý. Bunun ardýndan bir saat ara verilerek esas akþam yemeðine geçmeli ve ikinci iftar yapýlmalý. Gece yapýlacak ara öðün de az ve sýk yeme mantýðý içinde hazýrlanmalý. Sýcaklarla beraber vücut sývý kaybedeceði için de en az 2 buçuk litre sývý alýnmasý gerekiyor. E bu kadar yedikten sonra da zaten aç kalabilirseniz kalýn artýk...

Cumaertesi
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/