Hintli tarým kralý GAP’a ve nara geldi


Hindistan’dan Türkiye’ye büyük - ve ilginç - bir yatýrým geliyor. Söz konusu yatýrýmcý, Hindistan’ýn dev tarým þirketi Jain...



Baþbakan Tayyip Erdoðan’la kasýmdaki Hindistan gezisi sýrasýnda görüþerek son pürüzleri de gideren Jain yönetimi, Ýstanbul’da þirketini kurdu, Levent’te bir villa tuttu ve yatýrýmlar için düðmeye bastý.
Jain, dünyanýn ikinci büyük damla sulama þirketi. Bitkilerin köküne damla damla su vererek, büyük tasarruf ve verim artýþý saðlayan damla sulamaya, Türkiye’de de devlet teþviki var.
Hindistan’da damla sulama yapýlan yaklaþýk 16 milyon dönüm topraðýn yarýsýný Jain’in ürettiði damla sulama sistemleri suluyor. Jain’in bir diðer özelliði, çiftçilere sözleþmeli tarým yaptýrmasý. Örneðin, Hintli çiftçilere nar yetiþtirten Jain, bu narý fabrikalarýnda iþliyor ve Cappy gibi dev üreticilere konsantre olarak satýyor.

Türkiye üs olacak
Jain bir aile þirketi. Yönetimi elinde tutan Jain ailesinin þirkette yüzde 32 hissesi var. Kalaný ise baþka yatýrýmcýlarda. Jain’in piyasa deðeri 1 milyar dolarý buluyor. Geçen yýl, 545 milyon dolar gelir elde eden þirketin en büyük rakibi ise damla sulamada dünya lideri olan Ýsrailli Netafim firmasý.
Jain’in Türkiye’yi üs seçmesinin bir nedeni de artýk Netafim’i geçmek istemesi. 2006’dan bu yana bu uðurda ABD, Ýsrail ve Ýsviçre’de sulama baðlantýlý 6 þirket alan Jain, Ýsrail’in pek giremediði Ortadoðu’ya da Türkiye üzerinden açýlacak. Jain’in, Türkiye operasyonunun baþýnda sulama sektörünün duayen ismi Abdurrahman Güngör var.
Güngör, 1987’de Alman Hoechst’le damla sulamayý Türkiye’ye ilk getiren isim... Jain Türkiye’yi, Dünya Bankasý’ndan ayrýlan kýzý Yaprak Güngör Adamoðlu ve damadý Can Adamoðlu ile yapýlandýrdýklarýný söyleyen Güngör þunlarý anlatýyor:

Hedef mayhoþ Türk narý
“Jain, tarýmý komple ele alýyor. Türkiye’de sulama ekipmaný imalatý ve meyve iþleme gibi tüm üretim iþlerimizi yapmayý düþünüyoruz.
Yatýrýmlar yüzlerce milyon dolarý bulabilir. Türkiye, üs olacak. Ortadoðu ve Avrupa’ya, buradan ulaþýlacak. Fabrika için 150 - 200 dönüm yer bakýyoruz. Adana’da karar kýldýk. Seçilen yerlere bakmak için Jain yöneticileri Türkiye’ye geldi.
Adana’yý seçme nedenimiz, nar meyvesine yakýn olmak istememiz. Çiftçilere alým garantili, sözleþmeli tarým yaptýracaðýz. Nar ve domatesle baþlayýp, üzüm ve þeftali gibi ürünlerle devam edeceðiz. Çiftçilere sulama ekipmaný ve tohum saðlayýp, ürettiði ürünleri de alýp iþleyeceðiz.
Tesisimizde örnek bahçeler olacak. Çiftçileri misafir edip, eðiteceðiz. Narla baþlama nedeni, Hint narýnýn tatlý olmasý. Türk narý ise asitli. Bu mayhoþ tat tercih ediliyor. Jain, dev üreticilere nar suyu konsantresi sattýðý için bu iþ önemli. Türk ve Hint nar sularýný karýþtýracaðýz.

‘Nazým Ekren’e anlattýk’
Diðer hedefimiz de damla sulama, özellikle de GAP (Güneydoðu Anadolu Projesi) bölgesi. Türkiye pazarý damla sulamada çok büyüdü. 1987’de 5 bin metre, bu sene 700 bin metre damla sulama borusu satýldý.
GAP’ta 2.6 milyon hektar sulanabilir alan var. Salma sulamayla sularsak toprak tuzlanýr. Çaresi damla sulama. Devlet Bakaný Nazým Ekren’e endiþemizi anlattýk. Onlar da GAP’ta salma sulamayý yasaklamak istiyor. Doðru sulama da olursa GAP, terörü bitirir.”

Patron her sabah daðda yogada
Jain þirketinin kurucusu, Bhavarlal Hiralal Jain...
71 yaþýndaki B. H. Jain, þirketi artýk 4 oðluna devretse de hâlâ bilfiil iþlerin içinde. Çiftçi bir babanýn oðlu olan Jain, ticaret ve hukuk eðitimi görmüþ. Ancak annesi, doðayla içiçe yaþamasýný vasiyet edince tarým araç ve gereçleri alýp satmaya baþlamýþ. 1985’te ABD’de bir fuarda damla sulamayla tanýþýnca da hayatý deðiþmiþ. Hindistan’a damla sulamayý getiren isim olmuþ.
B. H. Jain’in sade bir hayatý var. Hatta yaþamýndaki sadelik, Hindistan’ýn efsanevi lideri Gandhi’ye bile benzetiliyor.

Tavuskuþlu fabrika
Sýký bir vejeteryan olan B.?H. Jain, bisküvi ve çikolata gibi iþlenmiþ ürünlere dahi el sürmüyor. Yalnýzca pamukla dokunmuþ giysiler giyiyor.
B.H. Jain, her sabah mango aðaçlarýyla bezeli, içinde tavuskuþu ve geyiklerin dolaþtýðý þirket merkezine hâkim bir tepeye çýkarak yoga yapýyor. Yogaya çýkarken kendisine eþlik eden yöneticilerden de brifing alýyor.

Tivnikli’nin Arap ortaðý inþaata da girdi
Son dönemde adýndan çok söz ettiren iþadamý Abdullah Tivnikli’nin kýsa süre önce organik tarým yapmak için Türkiye’ye getirdiði Arap yatýrýmcýlar þimdi de inþaata girdi!
Körfez ülkelerinde güçlü baðlantýlarý olan Tivnikli, bir süre önce Suudi Arabistanlý giriþimcileri Türkiye’de tarým yatýrýmýna çekmiþti. Türk - Suudi ortaklýðý ile Tivnikli’nin baþkaný olduðu ‘Baleks Tarýmsal Yatýrým’ þirketi kurulmuþtu.
Tivnikli’nin bu þirketteki ortaðý olan Yaser Bugshan, otomobil ticaretinden emlaka kadar çok geniþ bir yelpazede faaliyet gösteren Suudi Arabistanlý Bugshan Grubu’ndan bir isimdi.

Yeni ortak kuyumcu
Yaser Bugshan, geçen ay da ‘Capital Gate Ýnþaat’ adlý bir þirket kurarak Türkiye’deki yatýrým atmosferine alýþtýðýný gösterdi. Bugshan’ý bu þirkette dýþarýdan destekleyen isim ise Tivnikli deðil, Fibula Mücevher’in sahibi Öztürk Þerefoðlu...
Þerefoðlu, “Yatýrýmcý arkadaþlarý 3 yýldýr tanýyorum. Bugshan’ýn 5 milyar dolarlýk büyüklüðü var. Gayrimenkul yatýrýmý ve inþaat düþünüyoruz. Ekonomik krizin seyrine göre hareket edilecek. Þu an hissedar deðilim. Ýleride olabilirim” diyor.

AKP’li Gündüz çekiyor...
Bugshan’ýn, Tivnikli’yle ortak tarým yatýrýmýnda da iddialý olduðu belirtiliyor. Arap yatýrýmcýlarýn Suudi Arabistan Kralý’nýn yönlendirmesiyle tarýma yöneldiði, bu yatýrýmlarýn Türkiye’ye gelmesinde AKP Milletvekili Ýrfan Gündüz’ün rolünün olduðu belirtiliyor.

Milliyet.com.tr
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/