Mersin’de iki ayda bir yayýmlanan Taþeli Yöresi Kültür ve Düþün Dergisi GERÇEMEK, her sayýsýnda bir bitkiyi tanýtýyor. Derginin 13. sayýsýnýn (Ocak-Þubat 2009) kapaðýný süsleyen bitki, þöyle tanýtýlýyor:

HAYIT (Vitex agnus castus)



Hayýt, antik çaðdan beri Akdeniz havzasýnda bilinen, 1 ile 3 metre yükseklikte, çalý görünümlü, kokulu bir aðaççýktýr. Çoðunlukla dere boylarýnda yetiþen bu bitkinin el þeklinde yapraklarý vardýr. Hayýt kýþýn yapraklarýný döker. Yaz sonu kimi beyaz kimi mor çiçek açar. Sonbaharda kahverengi, küçük tohumlarý olur. Diþler arasýnda zor kýrýlan tohumlarý, baharatlý bir koku salýverir insanýn boðazýna.
Hayýt tohumlarýnýn cinsel arzuyu gemlediði gibi dozuna göre erkeklerdeki cinsel tembelliði giderici özelliðe de sahip olduðu, hayýtýn yaralarý iyileþtirdiði, kadýnlarda hormon dengesizliði ile ilgili rahatsýzlýklarýn giderilmesinde etkili olduðu, adet görememe ya da yetersiz görmeyi tedavi ettiði, adet öncesi sancýlara iyi geldiði ayrýca anne sütünü arttýrdýðý da söylenir.
Aydýncýk yöresinde eskiden buðday böceklenmesin diye buðday çuvalýnýn içine hayýt yapraðý konur, dallarý da sepet yapýmýnda kullanýlýrdý.
•••
Derginin yazarlarýndan Doðan Atlay “MUT’TA YUSUFÇUK KUÞU SÖYLENCESÝ” baþlýklý yazýya bir ek yapmýþ:
AYDINCIK’TAKÝ YUSUFÇUK KUÞU SÖYLENCESÝ
Karýsý ölen adam yeniden evlenir. Üvey ana çocuklarý istemez. “Ya bunlarý baþýmdan defet ya da ben giderim” diye tutturur.
Göç zamaný gelmiþtir. Adam ve karýsý, çocuklar uyurken, sararlar göçü deveye, katarlar sürüyü de önlerine ve düþerler yola.
Çocukarý bir uyanýr ki kimsecikler yok ortalýkta.
Aç susuz peþinden giderler ama bulamazlar. Akþam olur, karanlýk çöker. Karýnlarý da aç çocuklarýn.
Saðdan soldan yabanýl hayvan sesleri de gelmeye baþlar.
Korkudan ölecek yavrucaklar. Abla, Tanrý’ya yakarýr: “Ya Rabbim, bizi ya taþ et ya da kuþ” der. Yusuf taþ olur, ablasý da kuþ.
O günden beri baþýna gelenleri anlatýr gibi öter yusufçuk kuþu:
Gu guu guk / Yusufçuk
Çay taþtý / El göçtü / Biz kaldýk
Gu guu guk / Yusufçuk.

Kaynak: HAYIT diye bir bitki
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/