Yabani Otların Sebze Olarak Değerlendirilmesi
Yabancı otlar sadece salata olarak yiyeceklere tat katmaz, aynı zamanda pişirilerek çeşitli sebze yemekleri olarak kullanılır. Otların gıda olarak yaygın kullanma şekli sebze yemekleridir. Salatada kullanılan otların çok taze olması gerekirken, pişirmede kullanılacak yabancı otlarda buna o kadar dikkat edilmez. Tabi ki çok yaşlı ve sert bitki organları ile bitkinin tamamıda kullanılmaz. Çok zaman tadı yumuşatmak için sebze yemeklerinde farklı bitkiler ve ürünlerde katılır. Örneğin et, yoğurt, peynir gibi.
İnsanlar bulundukları ortamdaki bitkilerden gıda olarak yararlanmanın yollarını daima aramışlardır. İlginçtir; birçok keşiflerde olduğu gibi genellikle zorunlu hallerde bitkilerin özelliklerini daha kolay keşfetmişler ve gıda ihtiyaçlarını bu yolla temin etmişlerdir.
Emekliye ayrılmadan önce yabancı otları öğrencilerime sevdirmek ve belleklerine iyice yerleştirmek için öz deyiş üretmelerini istedim. Sonuçta 500 üzerinde özdeyiş ve 100 üzerinde şiir yazılmıştır. Bu özdeyişlerden bir tanesi Önder Yıldırım isimli öğrencimin Girit göçmeni soydaşlarımızın bu yeteneğini bakın nasıl ifade etmiştir. " Yabancı ottan faydalanmak istersen Giritli ile evlenin ".
Girit adası 1821-1913 yılları arasında Yunanistan'a katılma çalkantıları ile geçmiş ve 1913 yılında tamamen Yunanistan'a bağlanmıştır(11). Burada yaşayan soydaşlarımız tarımsal ürünlerini serbestçe yetiştirememişlerdir. Bu sebepten tarımsal ürün eksikliklerini doğal olarak yetişen birçok bitkiden özellikle de yabancı otlardan tamamlamışlardır. Bunun sonucu olarak ta birçok yabancı otu sebze olarak kullanabilme tekniklerini geliştirmişlerdir.
Ege ve Marmara bölgesinde istiklal harbinden sonra Girit adasından mübadele ile gelen soydaşlarımız ot yemekleri kültürünü yaygınlaştırmışlardır. Girit adasında uzun süre yunanlıların baskısı altında yaşadıkları için tarımı istedikleri şekilde yapamamışlardır. Bu sebepten olsa gerek çeşitli otsu bitkileri kullanarak yemek kültürlerini zenginleştirmişlerdir
Girit'ten Anadolu'ya gelen soydaşlarımız birçok yabancı otu sebze olarak geldikleri yörelerde kullanmaya devam etmişlerdir. Girit göçmeni soydaşlarımız otlardan faydalanırken, genellikle bunları pişirerek yemeyi tercih etmişlerdir. Zira birçok zehirli bitki pişirilme esnasında zehirlilik özelliklerini kaybetmektedirler. Batı Anadolu da ki birçok halk pazarında bugün çeşitli yabancı otlar sebze olarak satılmaktadır.
Özer ve ark. (2004) yaptıkları bir çalışmada, 1994-2000 yılları arasında Tokat, Gaziosmanpaşa Üniversitesi. Ziraat Fakültesi. Bitki Koruma Bölümü öğrencilerine doğum yerleri olan ilçelerinde yabancı otlardan gıda olarak nasıl yararlanıldığı ve bu yabancı otlardan en az 15 türün belirlemeleri istenmiştir. Öğrenciler sonuçları bitirme semineri olarak vermişlerdir. Sonuçta, 34 familyaya ait 78 tür yabancı ottan 242 yemek, 44 salata, 31 çay, 6 tatlı ve 3 turşu tarifi belirlenmiştir. Araştırma 24 il ve 43 ilçede yapılmıştır. Bu seminerlerde yabancı otlardan yapılan farklı yemek tariflerini gösterir örnekleme çizelge 1 dedir. (18).
Kaynak: Otların Beslenmede ve Sağlıktaki Rolü
Prof. Dr. Zeki Özer (Emekli Öğretim Üyesi) / Öğr. Gör. Emine Arzu Elibüyük (GOP.Üniv.Tokat Meslek Yüksek Okulu)/ Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Önen (GOP. Üniv. Zir. Fak. Bitki Koruma Bölümü)/ Araş. Gör. Dr. Oğuz Tekelioğlu (GOP. Üniv. Zir. Fak. Makine Bölümü)
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/