Yapýlan çalýþmalar 40-70 yaþlarý arasýndaki erkeklerin yüzde 35’inin orta dereceden baþlayýp tamamen iþlevsizliðine kadar varan önemli cinsel yetmezlik sorunlarý yaþadýðýný ortaya koyuyor. Þu an dünyada 170 milyon erkeðin erektil iþlev yetmezliði sorunu yaþadýðý ve bu sayýnýn 2025 yýlýnda tahminlere göre 322 milyona eriþeceði bildiriliyor. Dolayýsýyla cinsel güç üzerinde etkili ürünler piyasasý çok yüksek bir kazanç potansiyeline sahip. Ancak insanlarý kandýrýlmasýnýn, daha da önemlisi zarar görmesinin önlenmesi için cinsel sorunlar üzerinde etkinin bilimsel olarak da desteklenmesi gerçekten son derece önemli bir konu.

Birkaç haftadýr devam eden yazýlarýmda cinsel sorunlar üzerinde etkili olduðu ileri sürülen bitkisel ürünlerle ilgili bilimsel çalýþmalardan bahsediyoruz. Bu hafta inceleyeceðimiz bitki ise safran.

HAFIZAYI GÜÇLENDÝRÝYOR

Safran, Latince bilimsel adýyla Crocus sativus, özellikle Hindistan’dan baþlayarak ülkemiz de dahil Yunanistan’a kadar bölgede çok popüler olan bir bitkinin kýrmýzýmsý, sarý renkli çiçek kýsýmlarý. Ülkemizde de bir aralar yaygýn kullanýmý nedeniyle yetiþtirilmiþ ve Safranbolu adý da buradan geliyor. Þimdi Yunanistan’da ve Ýran’da yetiþtirilerek pazarlanýyor. Safranýn içerisinde uçucu maddeler (safranal), acý maddeler (pikrokrosin) ve kýrmýzý rengini veren renkli (krosin) bileþikler bulunuyor.

Safranýn bilimsel olarak ortaya konulmuþ önemli yararlarý söz konusu. Depresyon giderici, tümör önleyici, hafýzayý güçlendirici, öðrenmeyi kolaylaþtýrýcý, iltihap ve aðrý giderici, kasýlmayý önleyici etkileri bulunduðu hayvanlar üzerinde yürütülen çalýþmalar ile gösterilmiþ.

Þüphesiz bu saydýðým yararlarýna bakarak safraný her derde deva bir ilaç gibi tanýmlamak mümkün deðil, ama önemli sayýlabilecek etkileri bulunduðu göz ardý edilmemeli. Yapýlan bir çalýþmada içerisindeki bileþenlerden safranal’in depresyon giderici etkisi bulunduðu tespit edilmiþ. Bilhassa kanserler üzerinde koruyucu bir rolü bulunup bulunmayacaðý konusu üzerinde çalýþmalar sürdürülüyor. Bu bakýmdan safranlý pilav ya da zerde yemenin hiç de zararý olmaz.

PÝYASADA SAHTESÝ BOL

Ancak safran kýymetli bir ürün olduðundan piyasada sahtesi de bol. Bu nedenle satýn alýrken ya da safranlý olduðu söylenen ürünleri kullanýrken dikkatli olmak gerekiyor. Bilhassa kurutulmuþ aspir çiçekleri görüntüsü bakýmýndan safrana çok benzediðinden katýþtýrma amacýyla kullanýlýyor.

Geleneksel tebabette, safranýn önemli yararlarý arasýnda cinsel gücü artýrýcý özelliði ön plana çýkýyor. Bilhassa Ýran ve Osmanlý kültürlerinde bu derece önemli olmasý sanýrým bu nedenle.

Yeni yayýnlanan bir çalýþmada deney hayvanlarýnda safranýn sulu özütü ve bileþenlerinin (krosin ve safranal) etkisi sildenafil (viagra) ile karþýlaþtýrýlmýþ. Deney sonucunda safranýn sulu özütü ve etkili bileþenlerinden krosinin sýçanlarda kýzýþma ve ereksiyon sýklýðýný artýrdýðý belirgin bir þekilde artýrdýðý, diðer bileþeni olan safranal’in ise etkisiz kaldýðý gözlenmiþ. Kullanýlan miktara baðlý olarak safranýn sulu özütü ve krosin’in sildenafil’den daha etkili olduðu sonucuna varýlmýþ. Ancak cinsel gücü artýrmak amacýyla safran kullanýlmasýnýn bazý zorluklarý var; bunlardan birincisi gerçek safran temini ve diðeri ise yüksek maliyet.

Prof. Dr. Erdem YEÞÝLADA



eyesilada@yeditepe.edu.tr
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/