Derleme:Hüsem ERKAYA
Orman Mühendisi.

Þifalý bitkilerin toplanmasý:

Yanlýþlýkla zehirli bir bitki toplamamak için, toplanmadan önce, söz konusu bitkinin kesin olarak teþhis edilmesi gerekir! Örneðin maydanozgiller ailesine ait bitkilerin arasýnda zehirli türler de vardýr. Bu yüzden, çok dikkatli olmak gerekir. Bitkiler hakkýnda verilen ayrýntýlý bilgiler ve resimler bu konuda aydýnlatýcý olacaktýr. Bitkiler, hiçbir zaman, yaðmurlu, sisli ve rutubetli havalarda toplanmamalýdýr! toplama için en uygun saat ise, 10-16 arasýdýr. Bu saate kadar güneþ yükselmiþ ve sabah kýraðýsý ile nemlenmiþ olan bitkileri kurutmuþ olacaktýr. Yalnýzca temiz ve lekesiz olan bitkiler kullanýlmalýdýr. Kurutulmak üzere toplanan bitkiler, kökler hariç, kesinlikle yýkanmamalýdýr! Bitki toplanan yerlerin, çevre kirliliði etkisine girmemiþ olmasý gerekir. Þifalý bitkiler, otoyol kýyýlarýndan kesinlikle toplanmamalýdýr. Bu bitkiler, motor egzostlarýndan çýkan dumanlarýn içerdiði kurþunla kirlenmiþ olduklarýndan, zehirli sayýlmalýdýr! Bitki toplanan bahçelerin, tarlalarýn, çayýrlarýn yakýnýnda veya uzaðýnda haþerata karþý ilaçlama yapýlmamýþ olmasý gerekir, çünkü rüzgar o zehirli ilaçlarý çevreye taþýyabilir.

Bitki yapraklarý genç, ama tam geliþmiþ olduklarýnda, çiçekler ise tam olarak açtýklarýnda, genç ve tazeyken toplanmalýdýr. Topraðýn üstündeki bitkinin tümü, çiçeklenme aþamasýnda, meyveler ise tam olgunlaþtýklarýnda toplanýr. Kökler, ancak geliþmelerini tamamladýklarýnda, genellikle ilkbaharda ve sonbaharda toplanmalýdýr. Aðaç kabuklarý ilkbaharda, genç dallardan soyulmalýdýr. Dallar bu mevsimde henüz kurumamýþ olduðu için, kabuklar daldan kolayca ayrýlacaktýr.

Þifalý bitkilerin kurutulmasý:

Þifalý bitkilerin kurutulmasý, içerdikleri etkin maddelerin deðiþime uðramasýný veya yok olmasýný önler. Ayrýca, mantarlarýn ve bakterilerin yaþam alanlarý da böylece kurutulmuþ olur. Bitkilerin kurutulmasýnýn, konserve etmek anlamýnda algýlanýlmasý gerekir ve toplamanýn hemen ardýndan gerçekleþtirilmelidir. Kurutma için en uygun ortam, havadar ve gölgeli bir yer olacaktýr. Güneþ altýnda kurutulmak istenen bitkiler, çiçek, yaprak ve meyvelerinde bulunan uçucu yaðlarý yitirirler. En ideali, bitkilerin büyücek bir elek üstüne yayýlarak veya demet halinde saplarýndan baðlanýp, yüksek bir yere asýlarak kurutulmasýdýr. Bitkilerin tam anlamýyla kurumasýna çok dikkat edilmelidir. Kuruma aþamasý sona erdiðinde, bitkiler ince ince kýyýlarak, hava almayan kaplarda, kullanýma hazýr biçimde saklanmalýdýr.

Bitkiler yapay ýsýda da kurutulabilir, ama ýsý derecesine dikkat etmek gerekir. Aromatik kokulu bitkilerin tümü, uçucu yað içerdikleri için, ancak 35 dereceye kadar dayanabilirler. Öteki bitkilerin genelde 60 dereceye kadar dayanabildikleri söylenebilir. Ama, fermantasyon oluþmamasý için, hava akýmý yaratýlmasý þarttýr. Çok ince olmayan kökler, fýrçalanarak iyice yýkandýktan sonra, havadar bir ortamda kurutulmalýdýr.

Bitki organlarý tam anlamýyla kuruduktan sonra, nem ve ýþýktan korunacaklarý, hava almayan kaplara doldurulur. Saydam cam kaplar ýþýk geçireceði için, loþ ortamda saklanmalýdýr. Bitkilerin saklandýðý kaplarýn üstüne, toplama tarihi ve içerik hakkýnda bilgi veren etiketler yapýþtýrýlmalýdýr. Çünkü bitkiler, kuruyup ince kýyýldýktan sonra, birbirlerinden kolayca ayýrt edilemezler. Bitkilerin saklanmasý için, teneke veya tahta kutular, renkli cam kavanozlar kullanýlabillir.

Þifalý Bitkiler Toplama Kurallarý :

Þifalý Bitkiler Toplama Kurallarý :

Þifalý bitkileri doðadan kendisi toplamak isteyen kiþinin, en azýndan temel botanik bilgilerine sahip olmasý gerekir. Bu bilgilere sahip olup olmadýðýný kiþinin kendisi de saptayabilir. Bunun için kendine þu sorularý sormalýdýr :

- Aradýðým bitkiyi doðada, hiçbir soru iþaretine yer býrakmayacak kesinlikle bulabilir miyim?



- Bazý bitkilerin zehirli ikizleri olduðunu biliyor muyum?

- Zehirli olduklarý için ölüm tehlikesine yol açabilecek bitkilerle kendimi tedavi etmeye kalkýþmamam gerektiðini biliyor muyum?

- Hangi ortamlardan bitki toplayabileceðime, hangi çayýrlarýn, tarlalarýn, orman kýyýlarýnýn çevre kirliliðinden etkilenip etkilenmediðine karar verebilir miyim?

- Etkin maddelerinin en yoðun olduðu zamanda toplayarak, bitkilerin þifalý gücünden en fazla yararý saðlayabilmek için, onlarý hangi mevsimde, ve günün hangi saatlerinde toplamam gerektiðini biliyor muyum?

- Çay hazýrlayabilmek için bitkinin hangi organýnýn drog hazýrlamaya elveriþli olduðunu(çiçek, meyve, tohum, kök, kabuk veya bitkinin tümü) biliyor muyum?

Þifalý bitkileri toplama sýrasýnda genel olarak özen gösterilmesi gereken konularýn baþýnda, doðayý koruma kavramý yer almalýdýr. Bitkileri planlý bir biçimde toplayýnýz. Rastladýðýnýz bir bitki kümesinin tümünü toplamayýnýz ki, bir sonraki mevsimde orada ayný bitkileri yine bulabilesiniz. Çiçeklerini, yapraklarýný veya meyvelerini topladýðýnýz aðaçlarý veya çalý türü bodur bitkileri hýrpalamayýnýz, dallarýný kýrmayýnýz. Çayýrlara, çimenliklere, çiðneyip ezmeden, dikkatle girin. Ýhtiyacýnýzdan fazla bitkiyi toplamamaya özen gösterin. Drog olarak kökünden yararlanýlan bitkilerin soylarýnýn kurutulmasýna katkýda bulunabileceðinizi hiçbir zaman unutmayýnýz.

Þifalý bitkileri kendisi toplamak isteyen kiþi, bilgisizlik veya yanlýþlýkla zehirli bitki kullanarak büyük bir sorumluluk altýna girebileceðinin bilincinde olmalýdýr. Bitki toplamaya yardým eden çocuklarýn sürekli kontrol altýnda tutulmalarý gerekir. Kesin olarak teþhis edemediðiniz bitkileri toplamayýnýz. Onlarý, eðer rastlayabilirseniz, güvenebileceðiniz bir þifalý bitki satýcýsýndan, belki de kullanýma çok daha elveriþli durumda satýn alabilirsiniz!...
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/