ADAÇAYI:

1.1. LATÝNCE ADI: Salvia Officinalis

1.2. ÝNGÝLÝZCE ADI: Garden Sage

1.3. MAHALLÝ ADLARI: Adaçayý, Ayý Kulaðý, Misk Adaçayý, Diþ Otu

1.4. BÝTKÝ HAKKINDA GENEL BÝLGÝ VE ÜLKEMÝZDEKÝ YAYILIÞI:

Adaçayýnýn bugüne kadar 500 türü tesbit edilmiþtir. Bu türler tropik ve subtropik bölgelerde daðýnýk olarak bulunurlar. Ülkemizde ise yaklaþýk 90 kadar salvia türü bilinmektedir. Adaçaylarý bir ya da çok yýllýk, çoðunlukla güzel kokulu, çalý görünüþünde ve tüylü bitkilerdir. Ülkemizde Akdeniz ve Ege bölgelerinde; daðlarda, steplerde, tarým arazileri civarýnda ve ormanlýk sahalarda yetiþmektedir. Týbbi özelliði olan salvia officinalis l. Ülkemizde tabii olarak yetiþmemekte, ancak tohumu temin edildiðinde kolaylýkla kültüre alýnarak yetiþtirilebilmektedir.

1.5. KULLANILAN BÖLÜMLERÝ:Kurutulmuþ Yapraklarý

1.6. SANAYÝDEKÝ KULLANIM ALANI:

Adaçayý yapraklarýnýn enfüzyonu ilaç sanayinde gargaralar ve þuruplarýn bileþimine girerek boðaz aðrýlarý ve iltihaplarýna karþý kullanýldýðý gibi, dezenfekten, antiseptik olarak bunun yanýnda da mide ve barsak spazmlarýný çözücü ilaçlarýn yapýmýnda deðerlendirilir. Ayrýca hoþa giden kokularý sebebiyle kozmetik sanayinde de geniþ kullaným alaný bulunmakta, özellikle dinlendirici vasýftaki banyo köpüklerinin imalinde kullanýlmaktadýr. Son yýllarda tedavi edici özelliði olan diðer bitkiler ile karýþtýrýlýp poþet halinde hazýrlanan çaylarý da piyasaya çýkmaktadýr. Uçucu yaðda bulunan thujol zehirli bir madde olup; düþük dozlarda titreme ve halisünasyon yüksek dozlarda da saraya benzer titremeler akabinde uyuþukluk ve bitkinlik þeklinde etki ettiðinden günlük maximum doz önemli olup, genellikle enfüzyonu kullanýlýr.

1.7. HALK ARASINDAKÝ KULLANIMI:

Halk arasýnda çay gibi demlenerek (enfüzyonu) boðazdaki iltihaplanmalar, yorgunluk, sinir zafiyetine karþý kullanýlýr. Ayrýca balve sirke ile karýþtýrýlarak ruhi depresyonlar, þiddetli soðuk algýnlýklarý ve bazý kadýn hastalýklarýna karþý kullanýlmaktadýr. Ýshal kesici ve iþtah artýrýcý olarak da faydalanýlmaktadýr.

1.8. DROG OLARAK ÖZELLÝKLERÝ:



Yatýþtýrýcý, midevi idrar söktürücü, terletici, dinlendirici, aðýz ve boðazlarda antiseptik, dezenfektan özellikleri vardýr.

1.9. VERÝM:

Avrupa'da yeþil-yaþ herba verimi, ilk yýlda 300-400 kg/da ikinci ve üçüncü yýllarda 800-1200 kg/da arasýndadýr. Ege bölgesinde yapýlan bir denemede ilk sene 862 kg/da ikinci sene 2141 kg/da üçüncü sene, 2384 kg/da yeþil herba elde edilmiþtir. Gübre verilmeksizin yapýlan üretimden ise 1238 kg/da; 5 kg/da azot verilince 2333 kg/da;10kg/da azot verilince 3481 kg/da yeþil herba alýnmýþtýr. (ilisulu -1992)

1.10. DIÞ TÝCARETÝ:

Doðada kendiliðinden üreyen adaçaylarý, toplanýp pazarlanýr, alým satýmý yapýlýr. Halen batý ve güney illerimizde en çok olmak üzere hemen hemen tüm baharatçýlarda satýlmaktadýr. Fransa, Almanya, A.B.D ve diðer bazý ülkelerde üretimi yapýlmaktadýr. Günümüzde en çok doðal yetiþen adaçaylarý tüketilmektedir.
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/