BOTANÝK BAHÇELERÝ
Botanik bahçeleri dünyanýn birçok yerinde rastlanan, özel olarak kurulmuþ ve canlý bitki örneklerinin topluca sergilendiði yerlerdir.
Botanik bahçeleri bulunduðu yerlere turistik bakýmdan özellik katmasý nedeniyle o kente gelen kimselerin görmek ve gezmek isteyecekleri önemli yerlerden birini oluþturur. Eðer bir yöre, Bodrum gibi, çok sayýda yerli ve yabancý turistin geldiði bir konumda ise botanik bahçesi hem yöre halkýnýn hem de çok sayýda turistin yararlanabileceði bir yer niteliðine kavuþur.
Botanik bahçeleri görsel ve iþlevsel bakýmdan çok özel planlama ve düzenlemeler gerektiren yerlerdir. Özel olarak seçilmiþ ve amacýna uygun alanlarda kurulurlar.
Bir botanik bahçesi kapsamýnda bitkilerin yetiþmesine uygun özel ortamlar oluþturularak farklý ortam koþullarý gerektiren bitkilerin birlikte görülebilmesine olanak saðlanýr. Örneðin “taþ bahçe” (rock garden) olarak adlandýrýlan bölümde taþlýk, kayalýk yerlerde yetiþen bitkiler; havuz veya yapay olarak oluþturulan göletlerde su ve bataklýk bitkileri ; özel oluþturulmuþ seralarda sýcak ortamý seven, kurak veya nemli ortamlarda yetiþen bitkiler bulunur. Bitkilerin ýþýk isteði (aydýnlýk veya gölgelik), yetiþtiði toprak özellikleri (kumluk, tuzlu toprak gibi) göz önüne alýnarak her bitki kendisine uygun ortamlarda yetiþtirilerek sergilenir. Bazý seralar özel bitki gruplarýna göre düzenlenir. Örneðin palmiye çeþitlerinin, soðanlý-yumrulu bitkilerin, çöl bitkilerinin ve eðreltilerin bulunduðu özel seralar oluþturulur.
Her bitki için özel olarak hazýrlanmýþ etikette Latince adý, yerel adý ve kökeninin neresi (hangi ülke, bölge veya kýta) olduðunu belirten bilgiler yer alýr.
Botanik bahçeleri bazý özel bitki koleksiyonlarý içerebilirler. Böylece bir bitkinin (cinsin) dünya üzerindeki birçok çeþidini (türünü) ayný yerde görebilme olanaðý saðlanýr. Ayrýca süs bitkilerinin birçok çeþidinin birlikte sergilendiði yerler de bulunabilir. Bazý botanik bahçelerinde rastlanan “gül bahçesi” (Rose garden) buna bir örnek olarak sayýlabilir. “Arboretum” da denilen botanik bahçelerinde ise özellikle çok sayýda aðaç türü ve çeþidi sergilenir.
Botanik bahçelerinde her mevsimde çiçekli bitkiler görmek olasýdýr. Ancak çok sayýda bitkinin çiçek açtýðý dönemler botanik bahçelerinin özellikle görülmeye deðer olduðu zamanlardýr.
Botanik bahçelerinin bazýlarýnda “herbaryum” adý verilen ve içinde özel olarak kurutulmuþ bitki koleksiyonlarýnýn olduðu yerler de bulunduðu gibi araþtýrma ile ilgili baþka birimler de olabilir. Böyle botanik bahçeleri ayný zamanda araþtýrma merkezi konumundadýrlar.
Bazý botanik bahçelerinde içinde halký bitkilerle ilgili bilgilendirmeye yönelik sergilerin yer aldýðý binalar veya bölümler de bulunur.
Ziyaretçiler için sera giriþlerinde, o sera ile ilgili bilgi veren broþürler vardýr.
Türkiye'de bazý üniversitelere ve kuruluþlara baðlý botanik bahçeleri bulunsa da ne yazýk ki büyük çapta ve çok kapsamlý (içinde ulusal herbaryumu da olan) bir botanik bahçesi kurulamamýþtýr.
Botanik bahçelerinin büyüklükleri çok çeþitlilik gösterir. Halka yönelik olanlar genellikle çok geniþ bir alanda kurulurlar. Eðitim- öðretime yönelik, üniversite kapsamýnda olanlar ise nispetten daha küçüktür. Ancak her iki amaca yönelik büyük botanik bahçeleri de olabilir.
botanik bahçesi nasýl olmalý
Botanik bahçesi öncelikle “yaþam alaný” olmaya yönelik tasarlanmalýdýr. Bir kez gezilip-görülüp-gidilecek yer olarak düþünülmemelidir. Buraya gelenlere bilgilenme dýþýnda hoþca vakit geçirebilme olanaklarý saðlanmalýdýr. Örneðin botanik bahçesi içinde yemek yenilecek, kahve-çay içilecek yerler yapýlmalýdýr. Bu yerlerin güzel konumda ve özel olarak gelme isteði uyandýracak nitelikte olmasý saðlanmalýdýr.
• Çeþitli bitkilerin yetiþmesine uygun seralar yapýlmalýdýr.
• Botanik bahçesi alaný içinde çeþitli amaçlara yönelik tek katlý, çevreye uyumlu, kötü görüntü oluþturmayan bina veya binalar yapýlmalýdýr. Bu binalarda herbaryum, sergi salonlarý ve bilimsel faaliyetlerin sunumuna uygun yerler bulunmalýdýr.
• Botanik bahçesinde özellikle Akdeniz çevresinin bitkileri yetiþtirilerek ek bir özellik katýlabilir. Bodrum'un konumu buna çok uygundur. Ayrýca turistik yönden bahçeyi ilginç kýlar.
• Botanik bahçesi kapsamý içinde bazý “doða koruma alanlarý” oluþturularak Bodrum yöresinin ender bulunan ve yok olma tehlikesi altýndaki bitkilerinin yaþatýlmasý saðlanmalýdýr.
• Botanik bahçesi içinde özel araçlarda (örneðin özel raylý sistemle) gezi yapýlabilmelidir. Ayrýca yürüyüþ alanlarý ve yollarý oluþturulmalýdýr.
• Çocuklarýn botanik bahçesini görmelerini saðlamak çok önemlidir (Doða sevgisi çocuklukta baþlar!). Bu nedenle botanik bahçesine getirilen çocuklar için oyalanabilecekleri oyun alanlarý oluþturulabilir, onlarýn doðaya ilgisini çekecek etkinlikler düzenlenebilir ve sergiler açýlabilir.

KIÞ BAHÇESÝ
Kýþ Bahçeleri (Sun Space-Açýlýr Çatý Örtü Sistemleri),güneþin tüm olumsuz etkilerinden arýnmýþ,ancak süzülmüþ gün ýþýðýyla dolu ortamlar yaratmak için geliþtirilmiþtir.Kýþ Bahçesi ile ister özel,ister ticari amaçlý olsun her türlü alaný kapalý,ancak þeffaf mekanlar olarak þýk ve iþlevsel hale getirmek mümkündür.
Kýþ Bahçeleri,panellerin birbiri üzerine hareket ederek açýldýðý ve sabit bir modül üzerine toplandýðý çatý örtü sistemidir.Bu sistemde kullanýlan polikarbonat levha veya özel emniyetli çift cam sayesinde ýsýtma ve soðutma esnasýnda minimum ýsý kaybý söz konusudur.
Ýstenilen cepheye sabit,sürme,katlanýr tek veya çift kanatlý,her geniþlikte ve pencereyi yerleþtirmek mümkündür.çýýÖÖçþBir kýþ bahçesi oluþturmak için yapmanýz gereken ilk þey, ýþýðýn nereden geldiðine dikkat etmek. Bahçenizin en bol ýþýk alan yeri ya da en çok ýþýk alan balkonunuz kýþ bahçesi olmaya aday. Güneye bakan bölümler ideal. Iþýk bitkiler için çok gerekli olsa da Chevrel Traher, bu bölümlerin öncelikle insan için düzenlendiðini unutmamýz gerektiðini söylüyor. Burada oturup, keyif yapabilmek için kýþ bahçeniz en az 18-20 derece ýsýda olmalý. Ancak insanýn oturacaðý yerde bazý bitkileri yaþatmak çok zor.

Unutmadan, kýþ bahçeniz kesinlikle açýlýr kapanýr þekilde yapýlmalý. Çünkü güneye bakan bir balkonu, dýþarýyla çok az temas saðlayacak þekilde sabit camlarla kapatýrsanýz, yazýn içerisi 50 derece olabilir. O zaman da burada ne oturabilir, ne de bitki yetiþtirebilirsiniz. Bir de, kýþ bahçeleri geceleri normal ýsýya býrakýlmalý yani ortam soðuk olmalý. Çünkü ýþýkla yaþayan bitkiler, gece uyurken sýcaktan rahatsýz oluyor.



Bahçe ya da balkonu kapatýrken profillerin ince ve camlarýn bol olmasýna özen gösterin. Traher, kýþ bahçesi üstten ýþýk almýyorsa, yan yüzeylerden gelen ýþýklarýn önemini anlatýyor. Dikey camdan bir metre içeri gittiðinizde ýþýðýnýzýn yarýsý da gidiyor. Bitkiniz iki metre içerdeyse, gelen ýþýðýn ancak dörtte birinden faydalanýyor. Yani saksýnýzý bir metre daha içeri çektiðinizde çiçekleriniz size küsebilir.

Bu arada tabii ki güney illerinde yaþayanlar kýþ bahçesi oluþturmak açýsýndan daha þanslý. Çünkü iklim farklýlýðý nedeniyle orada gün ýþýðýný daha uzun süre alýyorsunuz. Güneþli günler de kuzeyden fazla. Bu arada kýþ bahçenizde ýþýk tek taraftan geliyorsa, bitkilerin rutin olarak çevrilmesi lazým. Çünkü onlar daima yaþam için gerek döndükleri ýþýða dönecekler. Eðer çevirmezseniz, kýsa sürede gövdeleri deforme olabilir.çýýÖÖçþAydýnlatmaya dikkat
Kýþ bahçelerinde aydýnlatma da çok önemli. Bitkilerinize yönelik bir aydýnlatma yapacaksanýz, farklý ýþýklarý bir arada yayan ve bitkilerin beslenmesini saðlayan ampul türlerini tercih etmelisiniz. Eðer bitkilerinizin yeterince günýþýðý aldýðýný düþünüyorsanýz, aydýnlatma sadece hava karardýktan sonra kýþ bahçesinde oturmak için gerekli. Bu durumda beðendiðiniz bir aydýnlatma elemanýnda istediðiniz ampulü kullanabilirsiniz. Tek dikkat edeceðiniz þey, aydýnlatma kaynaðýnýn çiçeklere yakýn olmamasý. Saksýlarýn tam ortasýna yerleþtireceðiniz bir masa üstü lamba, yaydýðý ýsýyla çiçeklerinizin yanmasýna neden olabilir.
HAYVANAT BAHÇESÝ
Hayvanat (Ar. yabanýl yada evcil hayvanlar) Bahçesi (Zoo) kavramý ilk zamanlar, insanlara hayvanlarý tanýtmak, hayvanlar hakkýnda bilgilendirmek ve ayný zamanda insanlarý eðlendirmek için, hayvanlarýn doðal ortamlarýna benzer yapay ortamlar oluþturarak, bunlarý toplu yerleþim yerlerine yakýn alanlarda kurmakla baþlamýþ. Hayvanat Bahçelerinin kurulmasýnda amaçlarý kýsaca sýralarsak;
• Halka yerli ve yabancý hayvan çeþitlerini tanýtmak ve özelliklerini öðretmek,
• Hayvan ve doða sevgisi aþýlamak,
• Öðrencilerin evcil ve yaban hayvanlarý canlý olarak göstermelerini saðlamak ve pratik bilgiler elde ederek okullarý için bir tür canlý laboratuar görevi yapmak,
• Ülkemizde ve Dünyada soyu tükenmekte olan hayvanlarý üreterek, yok olmalarýný önlemek (Kelaynak Kuþlarý, Kangal Çoban Köpeði, Ankara Kedisi, Denizli Horozu gibi),
• Kapalý yerlerde çalýþan ve yaþayan þehir halkýna yeþil örtüsü, su satýhlarý, hayvanlarý ve doðal görünüþlü dekorlarý ile oluþturduðu deðiþik bir ortamda dinlenme olanaðý saðlamak.
HOBÝ BAHÇESÝ
Hobi bahçesinin amacý; kendi ürününüzü, kendiniz, tamamen doðal olarak yetiþtirebilmesine ve ürün elde edebilmesine olanak saðlamaktýr. Burada yetiþtirilecek olan bitki türlerine birimimiz ile karar verilmektedir. Amaca uygun olmayan türlerin dikimine izin verilmemektedir. Kullanýlan su üniversitemiz tarafýndan karþýlanmaktadýr. Kesinlikle inorganik gübre kullanýlmayarak ve tamamen doðal olarak yetiþtirilecektir.çýýÖÖçþÝnsanýn kendi bahçesinden kopartarak sofrasýna koyduðu domatesin, biberin tadý, kokusu farklýdýr. Þehir hayatý içinde bunu çoktan unutmuþ olsak bile... Sadece yemenin tadý deðil, yetiþtirmenin de tadý baþkadýr. Bir tohumun zamanla geçirdiði evreleri gün gün izleyip yeterince su, yeterince güneþ ve yeterince vitamin almasýný saðlamak, onun bu sevgi ve ilgiye cevap olarak kendisini topraðýn üzerinde, mutlulukla göstermesi doðanýn bir mucizesi. Dünyada ve ülkemizde de hýzla yayýlan 'saðlýklý yaþama ve doðaya dönüþ' trendi, yeni hizmet alanlarý da yarattý. Artýk dünyanýn her köþesinde evinin bahçesi olmayanlar için meyve ve sebze yetiþtirebilecekleri özel hobi bahçeleri oluþturuluyor. Bugüne kadar kendi bahçesinden meyve ve sebze toplayarak yemenin keyfini yaþamayanlar için belki de bunun en kolay yolu baþka bahçelerde yetiþtirmek. Türkiye'nin ilk özel ve halka açýk hobi bahçesi Yemyeþþil de Ýstanbul Beykoz'da hizmete girdi. 30 metrekarelik 95 bahçesi olan ve doða tutkunlarý için özel hazýrlanan Yemyeþþil'de ekolojik tarým yapýlabiliyor. Üyeler kendilerine tahsis edilen bahçelerde kendisebze ve meyvelerini yetiþtirebiliyor. Mis gibi kokan kýpkýrmýzý domates, dalýndan koparýlan patlýcan, taze salatalýk ya da lezzetli çileklerin tadýna doyulmuyor.
Kaynak: www.Bahcesel.com/forumsel/